عشق قسمت دوم

ترجمۀ شیریندخت دقیقیان قسمت دوم

به نقل از سایت زمانه

https://www.radiozamaneh.com/690534

دانشنامۀ فلسفۀ استانفورد

عشق

چاپ نخست جمعه، ۸ آوریل ۲۰۰۵؛ بازبینی سراسری، چهارشنبه اول سپتامبر ۲۰۲۱

 

Stanford Encyclopedia of Philosophy

Love

First published Fri Apr 8, 2005; substantive revision Wed Sep 1, 2021

https://plato.stanford.edu/entries/love/

 

قسمت دوم

۵. دیدگاه های عاطفی

با توجه به این مشکلات موجود در روایت های عشق همچون ارزش گذاری، شاید باید به عواطف مراجعه کنیم.  زیرا برخی عواطف فقط پاسخ هایی هستند به امور که ارزیابی، انگیزش و گونه ای پدیدارشناسی را که در رفتار عشق مرکزیت دارند، با هم در می آمیزد.

بسیاری از روایت های عشق مدعی هستند که عشق یک عاطفه است، از جمله Wollheim 1984, Rorty 1986/1993, Brown 1987, Hamlyn 1989, Baier 1991, and Badhwar 2003.[11] .  از این رو هملین (۱۹۸۹, p. 219) می گوید:

دفاع از هر نظریۀ عاطفی که عشق و نفرت را مستثنی کند و بگوید که عشق و نفرت دست آخر عواطف نیستند، اعتبار ندارد. من این دلایل را شنیده ام، اما به نظر من حرکتی از سر استیصال هستند.  اگر عشق و نفرت را عاطفه ندانیم، پس چه چیزی عاطفه است؟

به نظر رورتی (۱۹۸۰) اشکال این ادعا این است که واژۀ “عاطفه” مجموعه ای همگون از حالت های روحی را ارائه نمی دهد و از این رو انواع نظریه هایی که می گویند عشق یک عاطفه است، منظورهای متفاوتی دارند.  در نتیجه، آنچه اینجا با عنوان “دیدگاه های عاطفی” می آید دو نوع است: آنهایی که عشق را گونه ای از پاسخگویی استوار بر ارزیابی و انگیزش نسبت به یک نفر می دانند، خواه پاسخ فقط آنی باشد یا با زمینۀ قبلی (عاطفۀ مناسب – نگاه کنید به بخش ۵-الف در پایین) و آنهایی که عشق را مجموعه ای از عواطف مربوط و به هم پیوسته می دانند (کمپلکس های عاطفی – نگاه کنید به بخش ۵-ب در پایین).

۵-الف: عشق همچون عاطفۀ مناسب 

یک عاطفۀ مناسب، گونه ای پاسخ ارزیابی و انگیزشی به یک ابژه است؛ به چه معنی؟  عواطف عموما ابژه های چندگانه دارند. هدف یک عاطفه چیزی است که عاطفه به سوی آن نشانه می رود: اگر من از تو می ترسم یا عصبانی هستم، پس تو هدف هستی. من با پاسخگویی به تو با ترس و عصبانیت، در واقع به گونه ای خاص تو را ارزیابی می کنم و این ارزیابی که formal object نام دارد، گونه ای ارزیابی هدف، متمایز از یک عاطفۀ خاص است. پس من با ترسیدن از تو، تو را خطرناک ارزیابی می کنم، و با عصبانی شدن از تو، تو را توهین کننده ارزیابی می کنم.  اما عواطف فقط ارزیابی هدف ها نیستند؛ آنها به ما انگیزه می دهند که به شکل هایی خاص عمل کنیم، هم عقلانی (با دادن انگیزۀ عمل جهت دوری از خطر) و هم غیرعقلانی (از راه برخی بیانگری های خاص مانند کوبیدن در هنگام عصبانیت).  افزون بر این، عواطف عموما محتوایی پدیدارشناختی دارند، هرچند چگونه فهمیدن “احساس” ویژه در یک عاطفه و رابطه اش با ارزیابی و انگیزش مورد جدل بسیار است. سرانجام، عواطف اغلب در شکل علاقه فهمیده می شوند؛ یعنی پاسخ هایی که از بیرون به ما تحمیل شده اند و انجام فعالانۀ کاری هستند.

پس وقتی می گوییم عشق یک عاطفۀ مناسب است، منظور چیست؟ بنا به نظر براون (۱۹۸۷, p. 14) “عواطف همچون حالت های روحی آنی، تغییرهای جسمانی غیرمعمولی هستند که در اثر ارزیابی و ارزش گذاری بر کسی یا موقعیتی که فرد آنها را به خود مربوط می داند در او به وجود می آیند”.  از دید براون، در عشق، ما فرد مقابل را دوست داریم به خاطر داشتن مجموعه ای از “کیفیت های نمونه” که گشوده هستند تا به عشق خود نسبت به فرد مقابل ادامه دهیم، حتی اگر در طول زمان تغییر کند (pp. 106–۷).  این کیفیت ها که شامل کیفیت های تاریخمند و عقلانی هستند، در عشق، ارزشمند به شمار می روند. [۱۲]  همه برای شرح چیستی موضوع رسمی عشق که نقش اساسی در فهم عشق همچون عاطفۀ مناسب دارد.  پس براون می گوید که موضوع رسمی عشق، ارزشمند است (یا بنا به مثال او، شاید به عنوان یک فرد ارزشمند است) ولی او از شرح دقیقتر خودداری می کند تا گشوده بودن عشق را حفظ کند. هملین (۱۹۸۹) روایتی مشابه آورده، می گوید (p. 228):

در عشق، مشکل، یافتن چنین چیزی است [یعنی موضوع رسمی] که منحصرا مناسب عشق باشد.  تز من این است که هیچ چیز دیگری این گونه نیست و همین عشق و نفرت را از دیگر عواطف متمایز می کند.

هملین می گوید که عشق و نفرت باید عواطف پایه ای بوده باشند، یعنی گونه ای از احساس مثبت و منفی که دیگر عواطف از آنها منشاء گرفته اند. [۱۳]

مشکل روایت های عشق همچون عاطفۀ مناسب این است که مفهوم بسیار باریکی از عشق به دست می دهند.  برای هملین، عشق یک پیش رفتار و نه گونه ای رفتار فردی متمایز است که در اینجا بررسی شد.  براون که می گوید موضوع رسمی عشق دارای ارزش به عنوان یک فرد است، قادر به تشخیص عشق از دیگر پاسخ های ارزیابی کننده مانند تحسین و احترام نیست. بخشی از مشکل از روایت سادۀ براون و هملین از چیستی عاطفه برمی خیزد، پس جهت فهمیدن عشق، فهم چیستی عاطفه باید بسیار غنی تر بشود.  اما اصلا معلوم نیست که آیا ایدۀ “عاطفۀ مناسب” می تواند تا آن حد غنی شود که چنین کاری بکند؟  بنا به نظر پیسمنی و پرینز (۲۰۱۷) عشق از نظر پیش زمینه و نوع تجربه ای که دربردارد، بسیار متنوع تر از آن است که بتوان با یک عاطفۀ واحد فهمیده شود.

۵-ب: عشق همچون عاطفۀ پیچیده

دیدگاه عاطفۀ پیچیده که عشق را رفتار عاطفی پیچیده ای با فرد مقابل می بیند، ممکن است در نظر اول وعدۀ بزرگی برای حل مشکلات دیدگاه های دیگر به دست دهد. این دیدگاه با بیان برهمکنش عاطفی میان دو نفر، می توانست روایتی خشنودکننده از عمق عشق به دست دهد، بدون افراط های دیدگاه یکی شدن و تمرکز باریک غایت شناسانه در روایت دلمشغولی قوی. و از آنجا که این برهمکنش های عاطفی، خود، ارزیابی هستند، می توانستند فهمی از عشق به دست بدهند که ارزیابی کننده هم باشد، بی آنکه مشخص کردن یک موضوع رسمی برای عشق ضروری باشد. اما شیطان در ریزه کاری ها پنهان می شود.

رورتی (۱۹۸۱/۱۹۹۳) نمی کوشد که روایتی کامل از عشق به دست دهد؛ بلکه تمرکز او روی ایدۀ رفتارهای روانشناختی در روابط است که مانند عشق اساسا با پاسخ های عاطفی و میل گونه کار دارند و دارای گونه ای تاریخ هستند: آنها برخاسته و شکل گرفته از برهمکنش های پویشمند میان یک سوژه و یک ابژه هستند” (p. 73) .  یعنی آنچه یک رفتار را رفتار عشق می کند، وجود حالتی نیست که می توانیم در زمان مشخصی در وجود عاشق نشان دهیم؛ بلکه عشق را باید از روی یک “تاریخ روایتی خاص” شناخت (p. 75).  افزون بر این، رورتی استدلال می کند که تاریخیت عشق یعنی عاشق پیوسته با عشق خود دگرگون شود.

بایر (۱۹۹۱) که از راه تاریخیت می خواهد به فهم عشق برسد، می گوید (p. 444):

عشق فقط عاطفه ای نیست که افرادی به افراد دیگر دارند، بلکه همچنین گره در هم پیچیده ای است از عواطف میان دو یا چند نفر و شکل خاصی است از وابستگی متقابل عاطفی.

از برخی جهات، چنین وابستگی متقابلی دارای عواطف همدردانه است، یعنی من به نیابت از معشوقم ناخشنود و ناراحت می شوم وقتی او شکست می خورد و با پیروزی او شادمان می شوم. اما بایر اصرار دارد که “عشق چیزی بیش از کپی شدن احساس یکی به شکل بازتاب همدردی در دیگری است” (p. 442)؛ وابستگی متقابل عشاق همچنین شامل پاسخ های سپاس آمیز بعدی به وضعیت معشوق است.  بایر دو نمونه می آورد (pp. 443–۴۴)  که یکی “خوشحالی بدجنسانه”  دربرابر گرفتاری موقتی معشوق و خوشحالی از ناراحتی او است.  نکته اینجا است که در یک رابطۀ عاشقانه معشوق به تو اجازه می دهد چنان عواطفی را داشته باشی که هیچ کس دیگر اجازه ندارد و شرط او برای این اجازه آن است که تو این عواطف را “مهربانانه” احساس می کنی. افزون بر این باید پاسخگوی عاطفی به پاسخ های عاطفی معشوقت به خودت باشی: برای نمونه با احساس ناراحتی در صورت بیتفاوتی او.  اینها گونه ای وابستگی متقابل را که بایر به دنبال آن است تایید می کنند – گونه ای از رابطۀ صمیمانه که با معشوقت داری.

بادوار (۲۰۰۳, p. 46)  به همین صورت عشق را “جهت گیری کلی عاطفی به سوی یک نفر می داند – کمپلکسی از ادراک ها، افکار و احساس ها؛ یعنی در عشق یک ساختار شخصیتی خاص هست.”  به نظر بادوار در مرکز این کمپلکس جهت گیری های عاطفی چیزی هست که او “نمای عشق” [the look of love] می نامد که “تایید عاطفی پیوسته ای است از وجود معشوق به خاطر خود او” (p. 44)، تاییدی که لذت شما از بهروزی معشوق را دربردارد.  بادوار همچنین مدعی است که “نمای عشق” گواهی معتبر عاشق درمورد کیفیت شخصیت و کارهای معشوق خود است (p. 57).

بی تردید، حقیقتی هست در این ایده که عشق، رفتاری مرکزی در روابط خصوصی عمیق است و نباید حالتی تلقی شود که به سادگی می تواند بیاید و برود.  بلکه همان گونه که دیدگاه های عاطفۀ کمپلکس اصراردارند، پیچیدگی عشق در انگاره های تاریخی پاسخگویی عاطفی فرد به معشوق نهفته است- انگاره هایی که همچنین به آینده نیز فرافکنی می شوند.

در واقع، بنا به استدلال بالا، نوع وابستگی متقابل عاطفی حاصل از این انگارۀ کمپلکس می تواند عمق مکاشفه وار عشق را یکسره درهم تنیده در فهم عاطفی فرد از خودش ببیند. به نظر می رسد که این برداشت در درک پدیدارشناسی پیچیدۀ عشق راهگشا است: عشق می تواند گاه لذت شدید در حضور معشوق باشد، اما مواقع دیگر می تواند با حس محرومیت، فرسودگی، خشم و درد همچون نمود پیچیدگی و عمق روابط همراه باشد.  این درک از عشق که از تاریخچه ای از وابستگی متقابل عاطفی ساخته شده، دیدگاه های عاطفۀ پیچیده را قادر می سازد که حرف جالبی درمورد تاثیر عشق بر هویت معشوق بگویند. این دیدگاه رورتی است (۱۹۸۶/۱۹۹۳) در مبحث تاریخیت عشق (در بالا گفته شد).  سپس، او استدلال می کند که یک عنصر این تاریخیت این است که عشق دارای “پویش نفوذپذیری” است زیرا عاشق پیوسته “با عشق ورزیدن خود دگرگون می شود” به گونه ای که این دگرگونی ها در تغییر شخصیتی فرد نمود می یابند”  (p. 77).  از راه این پویش نفوذپذیری، عشق هویت عاشق را به گونه ای تغییر می دهد که گاه می تواند به تداوم عشق کمک کند و هر یک از عشاق پیوسته در پاسخ به تغییر در دیگری، تغییر کند. [۱۴]   در واقع، رورتی نتیجه می گیرد که عشق باید با مولفه های تاریخ روایتی ویژه ای فهمیده شود که از آن پویش نفوذپذیری حاصل شده است (p. 75).

اما باید روشن باشد که پویش نفوذپذیری نیاز به تداوم عشق ندارد: هیچ چیز مربوط به پویشمندی یک رابطه نیازمند تاریخ روایتی ویژه نیست که به آینده فرافکنی شود و از این نظر، نفوذپذیری می تواند به از هم گسستن عشق بینجامد. از این رو عشق با ریسک همراه است. در واقع، ریسک دارتر هم می شود چون بخشی از هویت فرد عاشق با عشق تعیین می شود.  از دست دادن یک عشق می تواند به کسی این احساس را بدهد که دیگر خودش نیست و این پدیده را نوسبام (۱۹۹۹) با گزنده ترین شکل توصیف می کند.

تمرکز روی چنین تاریخ های از نظر عاطفی پیچیده ای، دیدگاه های عاطفۀ کمپلکس را از بیشتر روایت های عشق متمایز می کند.  زیرا روایت های جانشین تمایل به دیدن عشق همچون گونه ای رفتار در قبال معشوق دارند که می توان آنرا به سادگی با مولفه های وضعیت روحی در آن لحظه تحلیل کرد [۱۵] . روایت های جانشین به دلیل نادیده گرفتن بعد تاریخی در تعریف عشق، با این مشکل ها روبه رو هستند: هنگام ارائۀ روایت های خشنودکننده ای از این امر که هویت ما با دوست داشتن فرد دیگر در خطر قرار می گیرد؛ و نیز در ارائۀ راه حل هایی برای مسائل مربوط به چگونگی توجیه عشق.

اما برخی پرسش ها باقی می مانند.  اگر عشق را عاطفه ای کمپلکس بدانیم، باید روایت بسیار روشنتری از انگاره ای به دست بدهیم که همۀ این پاسخ های عاطفی را در یک چیز واحد به نام عشق گرد می آورد.  بایر و بادوار به ارائۀ نمونه های جالب و فکربرانگیزی از این انگاره اکتفا می کنند، اما به نظر کافی نمی رسند. برای نمونه، چه چیزی خوش آمدن من از گرفتاری معشوقم را پیوند می دهد به عاطفه های دیگری مانند شادی من برای او وقتی موفق می شود؟ چرا نباید خوش آمدن من از گرفتاری او را مورد بیرحمانه ای از schadenfreude [آسیب/لذت] و در نتیجه مخالف و بی ارتباط با عشق بدانیم؟ افزون بر این، بنا به نظر نار (۲۰۱۳) باید روایت اصولمندی داشته باشیم برای مواردی که انگاره های تاریخی رابطه به گونه ای درهم می ریزند که به عشق خاتمه می دهند و یا مواردی که خاتمه نمی دهند. آیا من زمانی که در میانۀ یک افسردگی جدی انگارۀ عادی علاقۀ عاطفی خود را از دست می دهم، دست از دوست داشتن می کشم؟

پاسخ باید به سابقۀ تاریخی عشق رجوع کند: همه چیز بستگی دارد به جزئیات تاریخی رابطه ای که معشوق و من شکل داده ایم. برخی عشق ها جوری گسترش می یابند که صمیمیت رابطه اجازۀ پاسخ های مهربانانه به یکدیگر را می دهد، اما برخی نه.  جزئیات تاریخ رابطه در کنار فهم عشق از رابطۀ خود قاعدتا باید تعیین کنند کدام پاسخ های عاطفی به انگارۀ سازندۀ عشق برمی گردند و کدام نه.  اما این پاسخ ناکافی است: زیرا هر رابطۀ تاریخمندی که وابستگی متقابل عاطفی دارد، یک رابطۀ عاشقانه نیست و باید راهی اصولی برای تمایز روابط عاشقانه از دیگر رفتارهای ارزیابی عقلانی داشته باشیم.  باید پاسخ دهیم که دقیقا روایت تاریخی خاصی که ویژۀ عشق است کدام است؟

هلم (۲۰۰۹، ۲۰۱۲) می کوشد از راه ارائۀ روایتی از عشق همچون هویت یابی نزدیک و صمیمی به برخی از این پرسش ها پاسخ گوید.  هلم بر آن است که دوست داشتن فرد دیگر یعنی اهمیت و توجه دادن به او همچون فردی خاص و اگر همه چیز دیگر فراهم باشند، به ارزش های او ارزش گذاشتن.  تا جایی که مجموعه ارزش های (ساختارمند) یک فرد – درک او از زندگی شایسته برای خودش – هویت فردی او را می سازد، این اشتراک ارزش ها به اشتراک هویت او فرامی روید که بسیار شبیه روایت عشق همچون یکی شدن است.  اما هلم در این که این گونه اشتراک را به خاطر معشوق (تاکید روایت عشق همچون دلمشغولی قوی) بفهمد، محتاط است و همۀ اینها را انگاره های عاطفی می نامد.  از این رو هلم مدعی است که همۀ عواطف نه فقط یک هدف و یک موضوع رسمی دارند (چنان که در بالا گفته شد)، بلکه دارای یک تمرکز نیز هستند: یک ابژۀ پیش زمینه ای که سوژه به آن اهمیت می دهد و ارزیابی هدف از روی آن فهمیده می شود. (برای نمونه اگر من از آمدن تگرگ نگرانم، پس آنرا خطرناک ارزیابی می کنم و توضیح این ارزیابی این است که تگرگ روی سبزیجات باغچه که برایم مهم هستند تاثیر می گذارد؛ پس باغچه ام مرکز نگرانی من است).  افزون بر این، عواطف اغلب در انگاره ای دارای یک تمرکز مشترک می آیند: نگرانی از تگرگ طبیعتا با دیگر عواطفی ارتباط دارند که پس از رفع خطر، احساس می شوند (یا ناراحتی و اندوه وقتی رفع نشود)، مانند عصبانی شدن از خرگوش ها که اسفناج ها را لگد می کنند و رضایت از محصول بوته های گوجه فرنگی و غیره. هلم استدلال می کند که انگاره ای قابل فرافکنی از این عواطف شامل اهمیت به آن موضوع مرکزی نیز می شود.  در نتیجه، شاید همخوان با بخش ۴- ج بگوییم با آنکه عواطف خاص، رویدادهای دنیا را دارای خصلت های قابل ارزیابی می دانند، این خصلت ها نیز از سوی انگاره های کلی عواطف به آنها داده شده اند. هلم برخی عواطف را عواطف متمرکز بر فرد می نامد:  عواطفی مانند غرور و شرم که اساسا یک فرد را در مرکز خود قرار می دهند، زیرا این عواطف تلویحا ارزیابی خود را بر اساس کیفیت زندگی شخص مورد تمرکز انجام می دهند.

نمونۀ انگاره ای از این گونه عواطف متمرکز روی خود و با تمرکز فردی چنین است: مادر بودن، یعنی اهمیت دادن به جایگاه مادر در زندگی شایسته از نظر تو همچون بخشی از خواست تو برای هویت خودت؛ این گونه اهمیت دادن یعنی ارزش دادن به مادر بودن همچون بخشی از خواست تو برای هویت خودت.  به همین ترتیب، نشان دادن انگاره ای قابل فرافکنی از عواطف متمرکز بر فرد دیگر و با تمرکز فرعی روی پدر بودن خود یعنی ارزش دادن به آن همچون بخشی از خواست تو برای هویت او – ارزش دادن به خاطر خود او.  این چنین شریک شدنی در ارزش های یک فرد دیگر به خاطر او که بنا به استدلال هلم، اساسا به اعتماد، احترام و محبت نیاز دارد و به همسان پنداری خصوصی و نزدیک با او فرامی روید، یعنی عشق. پس هلم می کوشد روایتی از عشق به دست بدهد که پایه دارد در روایت آشکار اهمیت دادن و مراقبت (و اهمیت دادن به چیزی به خاطر چیز دیگر) که راه را برای عمق مکاشفه وار عشق از راه همسان پنداری خصوصی و نزدیک باز می کند.

جاوورسکا و ووندرلی (۲۰۱۷) استدلال می کنند که برداشت هلم از خصوصی و نزدیک بودن، بسیار پرتوقع است. در صورتی که آن گونه خصوصی و نزدیک بودن که عشق را از توجه ساده متمایز می کند، حالتی است همراه با گونه ای از آسیب پذیری عاطفی که طی آن خوب یا بد بودن امور برای معشوق، یکراست نه تنها به بهروزی خود شخص، بلکه به توان او برای شکوفایی نیز بستگی دارد. به نظر آنها این وابستگی به خودشناسی در وجود عاشق و فهم جایگاه معشوق به معنا زندگی سرایت می کند.

۶.  ارزش و توجیه عشق

چرا عشق می ورزیم؟ در بالا مطرح شد که هر روایت عشق باید قادر به پاسخ گویی به پرسش های مربوط به توجیه عشق باشد.  هرچند توجیه عشق به خودی خود مهم است، اما برای فهم روشنتر موضوع عشق نیز کمک می کند: فهم این برداشت های مکاشفه وار که نه تنها آدم ها را به خاطر خودشان و نه دارایی هایشان دوست داشته باشیم، بلکه معشوق من تعویض شدنی نیست و هیچ کس نمی تواند جای او را بگیرد، بدون این که چیزی از دست بدهم.

نظریه های مختلف به شکل های گوناگون به این پرسش ها می پردازند، اما همان گونه که روشن خواهد شد، پرسش توجیه، مقدم است.

یک راه فهمیدن این پرسش که چرا عشق می ورزیم این است که بپرسیم ارزش عشق چیست؟  ما از عشق ورزیدن چه چیز به دست می آوریم؟ یک نوع پاسخ که ریشه در افکار ارسطو دارد این است که داشتن رابطۀ عاشقانه، شناخت از خود را ارتقا می دهد، زیرا معشوق مانند آیینه ای عمل می کند که شخصیت تو را به تو بازتاب می دهد (Badhwar, 2003, p. 58).  البته این پاسخ فرض می کند که ما نمی توانیم از راه های دیگر خود را به درستی بشناسیم: اگر این نباشد، فهم ما از خودمان بیش از حد ناقص و جانبدارانه است که بتواند ما را در رسیدن به پختگی یاری دهد.  استعارۀ آیینه همچنین بر آن است که معشوق ما نیز همین وضعیت را دارد و ما فقط با مشاهدۀ او می توانیم خود را بهتر بشناسیم، به گونه ای که هرچند جانبدارانه، اما دستکم عینی تر است از زمانی که چنین تجربه ای نداشته باشیم.

برینک (۱۹۹۹, pp. 264–۶۵)  استدلال می کند که محدودیت های جدی برای ارزش دیدن خود در آیینۀ معشوق وجود دارد.  زیرا اگر هدف فقط نه بهتر شناختن خودت، بلکه بهتر ساختن خودت است، همچنین باید با دیگرانی که مانند خودت نیستند، ارتباط داشته باشی: رابطه با دیگرانی متفاوت با خودت کمک می کند که امکان های متفاوت زیستن را بشناسی و بهتر امتیازهای امکان های دیگر را بررسی کنی. وایتینگ (۲۰۱۳) نیز تاکید می کند بر اهمیت داشتن صدای مستقل توسط معشوق که بتواند نه آنچه اکنون هستی، بلکه آنچه ایده آل است که باشی را بازتاب دهد. با این وجود، نباید استعارۀ آیینه را خیلی تحت اللفظی بگیریم؛ بلکه معشوق می تواند خویشتن من را نه به سبب شباهت به من بلکه با تفسیری که از من هم آشکار و هم نهان در پاسخ های خود ارائه می دهد، بازتاب دهد.  بادوار این را “epistemic significance” “معنای معرفت شناختی” عشق می نامد [۱۶].

لافولت (۱۹۹۶, Chapter 5) افزون بر معنای معرفت شناختی عشق، چندین دلیل دیگر می آورد که چرا عشق ورزیدن خوب است؛ دلایلی که بخشی از آن از متون روانشناسی درمورد عشق آمده اند: عشق درک ما از بهروزی را افزایش داده، فهم ما از حرمت به خود را ارتقا می بخشد و به رشد شخصیت ما کمک می کند.  می توان افزود که عشق به کاهش اضطراب و فشار خون و افزایش سلامتی و طول عمر یاری می رساند. فریدمن (۱۹۹۳) می گوید آن نوع جانبداری از معشوق که در عشق وجود دارد، دارای ارزش اخلاقی است، زیرا از رابطۀ عاشقانه  حفاظت می کند و از این راه “به بهروزی انسان، صداقت و موفقیت در زندگی” کمک می کند (p. 61). سولومون (۱۹۸۸, p. 155)  نیز می گوید:

در نهایت تنها یک دلیل برای عشق وجود دارد. آن دلیل بزرگ… این است که “ما بهترین را در یکدیگر رو می آوریم”.  البته برای هر فرد “بهترین” متفاوت است.

از این رو سولومون می گوید که من در عشق ورزیدن به کسی می خواهم بهتر باشم تا لایق عشق او بشوم.

هر یک از این پاسخ ها به پرسش چرا عشق می ورزیم آنرا پرسشی کلی درمورد عشق می دانند که از جزئیات روابط خاص منفک شده است.  همچنین می توان این پرسش را در مورد عشق های خاص نیز مطرح کرد. اینجا چند پرسش بجا وجود دارد:

۱-چه چیزی هست که دوست داشتن من به جای دوست نداشتن یک فرد خاص را توجیه می کند؟

۲-چه چیز هست که دوست داشتن من برای این فرد خاص و نه فرد دیگر را توجیه می کند؟

۳-چه چیزی هست که تداوم عشق من برای این شخص خاص را با وجود تغییرهایی که در او و من در شرایط مختلف از ابتدای عشق به او پدید آمده، موجب شده است؟

اینها پرسش هایی هستند که تفاوت های مهمی با یکدیگر دارند. ولمان (۱۹۹۹) برای نمونه فکر می کند که ما می توانیم این گونه به آنها پاسخ گوییم: پرسش ۱ با استناد به این که معشوق من یک انسان و دارای تفکر عقلانی است و برای خودش فکر دارد. پرسش ۲ و ۳ هیچ پاسخی ندارند: بهترین کاری که می توانیم بکنیم دوست داشتن فرد خاصی را تشریح کنیم که هان (۲۰۲۱) از آن صحبت می کند.  ستییا (۲۰۱۴) نیز بر آن است که پرسش ۱ پاسخی دارد، اما جهت آن به سوی طبیعت عقلانی انسان ها نیست، بلکه به سمت انسانیت طرف مقابل نشانه می رود که از هر فردیتی به فردیت دیگر تفاوت می کند و نه همۀ آدم ها الزاما فردیت عقلانی دارند و نه همۀ آدم ها باید انسان باشند. و چنان که در پایین روشن خواهد شد، تفاوت میان ۲ و ۳ برای حل معمای این که آیا معشوق من قابل تعویض است اهمیت دارد، هر چند باید روشن باشد که پرسش ۳ پرسش های هویت را برمی انگیزد (که در اینجا مطرح نمی شوند).

مهم است که این پرسش های توجیهی را مورد بدفهمی قرار ندهیم. توماس (۱۹۹۱) برای نمونه، این ایده را پس می زند که عشق می تواند توجیه شود: “هیچ ملاحظۀ عقلانی وجود ندارد که کسی بتواند مدعی تعلق عشق دیگری به خود باشد یا اصرار کند که عشق کسی به دیگری غیرعقلانی است” (p. 474).  زیرا به نظر توماس (p. 471):

هرقدر یک نفر از همه جهت دوست داشتنی باشد، غلط است فکر کنیم فردی بدون رابطۀ عاشقانۀ دیگر، حتما باید عاشق آن فرد بشود چون باید عقلانی عمل کند.  یا هیچ غیرعقلانی نیست اگر از دوست داشتن کسی که پیشتر به شدت دوست داشتیم، دست بکشیم، حتی اگر آن فرد تغییر نکرده باشد.

اما چنان که لافولت (۱۹۹۶, p. 63) به درستی اشاره می کند، عقل نیرویی بیرونی نیست که به ما دیکته کند چگونه رفتار کنیم، بلکه نیرویی درونی است در بافت هویت ما… عقل به ما حکم نمی کند که به کسی عشق بورزیم، بلکه در تعیین کسی که ما عاشقش می شویم و چرایی دوست داشتن او، نقش اساسی دارد.

یعنی دلایل عشق pro tanto [تا حدی] معتبر هستند:  آنها بخشی از دلایل کلی کنش ما هستند و در اختیار ما است که ظرفیت عاملیت خود را به کار ببریم و تصمیم بگیریم برای چه کاری دلیل داریم، یا حتی برعکس دلایل خود رفتار کنیم.  جاانداختن مفهوم دلیل عشق که ما را به عاشق شدن وامی دارد، آن گونه که توماس می گوید، یعنی بدفهمی جایگاه این دلایل درون فاعلیت ما [۱۷].

بیشتر بررسی های فلسفی در مورد توجیه عشق بر روی پرسش ۱ تمرکز می کنند با این فکر که با پاسخ به این پرسش همچنین تا حد توان خود به پرسش ۲ نیز پاسخ می گوییم که در اصل از پرسش ۳ متمایز نیست. پاسخ ها به این پرسش ها بر اساس برخورد با ارزیابی نهفته در آنها تفاوت می کنند (such as Telfer 1970–۷۱; Friedman 1993; Singer 1994 ) سینگر می گوید که هیچ توجیهی نیست  (cf. Section 4.2). چنان که در بالا گفته شد، این برداشت مشکل زا است به ویژه با توجه به اهمیتی که عشق می تواند در زندگی ما داشته باشد و نیز در شکل دادن به هویت های فردی ما.  پس زدن این ایده که ما می توانیم بر اساس دلایلی عشق بورزیم، تاثیر فاعلیت ما بر تعریفی که از خود داریم را کاهش می دهد.

از سوی دیگر، آنهایی که ارزیابی نهفته در عشق را ارزش گذاری می دانند گرایش به پاسخ توجیهی برای عشق توسط ویژگی های ارزشمند معشوق دارند.  این پذیرش ایدۀ توجیه پذیری عشق به دو نگرانی بعدی در مورد موضوع عشق می انجامد.

نخستین نگرانی توسط ولاستوس (۱۹۸۱) در بررسی روایت های عشق افلاطون و ارسطو بیان شده است.  ولاستوس می گوید که این روایت ها تمرکز را روی ویژگی های معشوق می گذارند:  آنها می گویند ما آدم ها را دوست داریم چون و تا جایی که آنها بهترین ها را در خود جمع کرده اند.  در نتیجه با این کار از تمایز میان محبت بی چشمداشت به کسی که دوست داریم و قدردانی از بهترین ها در  فرد وجود  دیگر  ناکام می مانند. (p 33).  یعنی ولاستوس بر آن است که افلاطون و ارسطو روایتی از عشق را ارائه می دهند که در واقع عشق به ویژگی های فرد مقابل است تا خود او – عشق به یک نوع آدم و نه عشق به یک آدم خاص- و اینجا تمایز میان عشق و یک رفتار اساسا فردی را از دست می دهند.  به نظر می رسد که این نگرانی درمورد افلاطون و ارسطو برای دیگر روایت های توجیه عشق از دید ویژگی های معشوق نیز صادق است: تا جایی که ما فردی را به خاطر ویژگی هایش دوست داریم، ممکن است به نظر برسد که آنچه دوست داریم، این ویژگی ها است و نه خود فرد.  بی تردید، اینجا کافی نیست که مانند سولومون (۱۹۸۸, p. 154) بگوییم “اگر عشق دلایل خود را دارد پس ما نه خود فرد ، بلکه برخی جنبه های او را دوست داریم – هرچند که باقی وجودش هم با او می آید”: جملۀ آخر از پرداختن به دشواری مرکزی تعیین موضوع عشق و عشق همچون یک رفتار متمایز فردی، درمی ماند.  (کلاوسن ۲۰۱۹ به این نگرانی پرداخته، استدلال می کند که ما آدم ها را دوست داریم نه به خاطر داشتن برخی ویژگی ها، بلکه به خاطر “organic unities” [وحدت عوامل همپیوند]: یعنی کلیت مجموعه ای از ویژگی ها که ارزش هر یک از آنها به نسبت جایگاهش در کل تعیین می شود.

اما در حالی که این راهی جالب و قابل قبول برای بررسی ارزش ویژگی های افراد است، آن وحدت ارگانیک نیز خود یک ویژگی (همپیوند) آن فرد است و به نظر می رسد که مسئلۀ اساسی در سطح این ویژگی همپیوند دوباره سربر می آورد: آیا ما وحدتی ارگانیک را دوست داریم و نه آن فرد را؟

دومین نگرانی به قابل تعویض بودن موضوع عشق برمی گردد. قابل تعویض بودن یعنی می توان کسی با همان ویژگی ها را بدون هیچ زیانی جایگزین او کرد. پول قابل تعویض است: می توانم دو اسکناس ۵ دلاری را با یک اسکناس ۱۰ دلاری تعویض کنم و هیچ یک از دو طرف زیانی نبینند.  آیا موضوع عشق قابل تعویض است؟ اگر چنین است آیا من به سادگی می توانم از دوست داشتن یک نفر به دوست داشتن فردی نسبتا شبیه او بروم و هیچ زیانی نبینم؟ نگرانی در مورد قابل تعویض بودن معمولا این گونه بیان می شود: اگر آن عشق را توجیه پذیر با رجوع به ویژگی های معشوق بدانیم، پس ممکن است به نظر برسد که در عشق به یک فرد به خاطر دلایلی، من او را دوست دارم نه تنها به خاطر خودش، بلکه برای تبلور آن ویژگی ها.  و این می تواند چنین برداشت شود که هر فرد دیگری که تبلور همان ویژگی ها باشد، معشوق من با او قابل تعویض خواهد بود. در واقع، ممکن است که آن فرد دیگر ویژگی هایی که موجب عشق من شده اند را به درجات بالاتر از معشوق فعلی من داشته باشد، آن گاه گویی من دلیل کافی برای طاق زدن او و تعویض عشق فعلی با عشقی جدید و بهتر را خواهم داشت. اما روشن است که موضوع های عشق ما تعویض شدنی نیستند: عشق، تعهد فردی عمیقی به فردی خاص به همراه دارد؛ تعهدی در تضاد با این نظر که معشوق قابل تعویض است و یا در صورت امکان باید خواهان تعویض باشیم. [۱۸]

نوزیک (۱۹۸۹) در پاسخ به این نگرانی ها به دیدگاه عشق همچون یکی شدن که مدافع آن است رجوع می کند (در بخش مربوط به عشق همچون یکی شدن):

قصد عشق تشکیل یک “ما”، آنرا امتدادی از خود دانستن و بخت خود را در چارچوب آن دیدن است. تمایل به تعویض با بهتر، “ما” یی را که با آن همسان پنداری دارید، تخریب کرده، می تواند تمایلی به ویران کردن خود در شکل ویران کردن امتداد خود [ما] باشد [p. 78].

پس چون عشق با تشکیل یک “ما” همراه است و هویت خود من همچون یک فرد اساسا وابسته به آن “ما” است، بدون زیان نمی توان موضوع عشق را با یکی دیگر تعویض کرد. اما بادوار (۲۰۰۳) نوزیک را نقد می کند و می گوید این پاسخ یعنی وقتی من کسی را دوست دارم، نمی توانم آن عشق را رها کنم، هر قدر هم که او تغییر کند.  بادوار می گوید که این “اصلا نمی تواند به عنوان عشق فهمیده شود و یک اعتیاد است” (p. 61) .[19] 

بادوار (۱۹۸۷) به روایت دلمشغولی قوی خود برمی گردد که توجه به معشوق را به خاطر خود او می داند و نه به خاطر خودش.  اگر عشق من بی چشمداشت است – یعنی وسیله ای برای رسیدن به هدفم نیست- بی معنا است اگر فکر کنیم که معشوق من با فرد دیگری که مانند او یا بهتر از او قادر به ارضای هدف های من باشد، قابل تعویض باشد. در نتیجه، معشوق من به این ترتیب غیرقابل جایگزینی خواهد بود. اما این تنها یک پاسخ نیمه کاره به نگرانی قآبل تعویض بودن است که خود بادوار آنرا جدی می داند.  زیرا نگرانی قابل تعویض بودن نه تنها در مواردی هست که عشق را از نظر ابزاری قابل توجیه می دانیم، بلکه در موارد توجیه پذیری عشق به دلیل ارزش درونی ویژگی های معشوق نیز صادق است. بادوار (۲۰۰۳) در برابر مواردی از این دست، نتیجه می گیرد که موضوع عشق در نهایت قابل تعویض است و هرچند او اصرار دارد که در عمل بسیار بعیداست،  همین نتیجه ها را می گیرد (Soble1990 Chapter 13).

اما بادوار فکر می کند که موضوع عشق “از نظر پدیدارشناختی غیرقابل تعویض است” (۲۰۰۳, p. 63; see also 1987, p. 14)  او می خواهد بگوید که ما معشوق خود را هچون غیرقابل تعویض تجربه می کنیم: “دوست داشتن و لذت بردن از یک فرد همسانی کامل با دوست داشتن و لذت بردن از یک فرد دیگر ندارد” (۱۹۸۷, p. 14 ). عشق می تواند به گونه ای باشد که گاهی میل بودن با فرد محبوب بخصوصی را داشته باشیم و نه فرد دیگری که او را هم دوست داریم، زیرا کیفیت های دوست داشتن های ما متفاوت هستند. اما چرا چنین است؟  به نظر می رسد که دلیل خاصی که اکنون می خواهم با ایمی و نه باب وقت بگذرانم مثلا این است که ایمی شوخ است ولی باب نیست.  من ایمی را در جای خودش به دلیل شوخ بودنش دوست دارم و باب را به دلایل دیگر و این تفاوت خصلت ها میان آنها موجب می شود که قآبل تعویض نباشند.  اما این پاسخ به نگرانی من دربارۀ امکان مبادلۀ بهتر مربوط نمی شود: اگر باب لااقل به اندازۀ ایمی شوخ (جذاب، مهربان و غیره) بود، چرا او را مرخص نکنم و تمام وقتم را با باب نگذرانم؟

وایتینگ (۱۹۹۱) رویکرد متفاوتی می گیرد.  وایتینگ در مورد نگرانی اول در مورد موضوع عشق استدلال می کند که ولاستوس دوگانه ای غلط ارائه داده است: داشتن محبت بی چشمداشت به کسی به خاطر خود او و نه خودم، اساسا شامل قدردانی از ویژگی های والای او است.  وایتینگ در واقع می گوید که قدردانی من از ویژگی های والا و ابراز تعهدی که به ارزش های او دارم، تعهدی بی چشمداشت است، زیرا این ویژگی های والا، بخشی از هویت فردی او هستند.  پس آن فرد واقعا موضوع عشق من است. دلانی (۱۹۹۶) همچنین به تمیز دادن ابژۀ عشق که معشوق است از زمینه های عشق که ویژگی های فردی معشوق هستند، می پردازد: این که مانند سولومون بگوییم ما بنا به دلایلی به کسی عشق می ورزیم، اصلا به این معنا نیست که ما فقط برخی جنبه های آن فرد را دوست داریم.

پس می توان گفت که نفی دوانگاری ولاستوس توسط وایتینگ را می توان این گونه فهمید که آنچه رفتار محبت بی چشمداشت مرا برای این فرد پدید می آورد- که همان رفتار عشق است –  دقیقا این است که پاسخگوی ویژگی های والای او همچون دلایل عشقم هستم.  [۲۰]

البته، بیش از این باید درمورد آنچه فردی خاص را موضوع عشق می سازد، سخن گفت. در روایت وایتینگ درکی از این امر نهفته که چگونه موضوع عشق من توسط تاریخ برهمکنش های من با او تعیین می شود: این او است و نه فقط ویژگی های او (که ممکن است در بسیاری افراد دیگر متبلور شده باشد) که مرا به خواست بودن با او می کشاند؛ وقتی رنج می برد و من آسایش او را می خواهم، دلمشغول او و نه فقط ویژگی هایش هستم.  این پاسخ به نگرانی اول است، اما پاسخی نیست به نگرانی دوم درمورد قابل تعویض بودن، زیرا پرسش همچنان باقی می ماند که آیا او فقط چون تبلور برخی ویژگی ها است، موضوع عشق من شده و درنتیجه، آیا حق “مبادله با بهتر” را دارم یا نه؟

برای پاسخ به نگرانی قابل تعویض بودن، وایتینگ و دلانی آشکارا به تاریخ رابطه متوسل می شوند [۲۱] .  از این رو وایتینگ مدعی است که هرچند ممکن است مخزنی نسبتا گسترده از افراد دارای والایی های شخصیتی را داشته باشند که عشق من به آنها را توجیه کند و این گونه هرچند پاسخی به پرسش دوم که چرا این و نه آن فرد دیگر در آن مخزن را دوست دارم، داده نشده، به محض آن که به این فرد عشق پیدا کرده و رابطه ای تاریخمند با او برقرار می کنم، این تاریخ علاقه، تداوم عشق من به این فرد و نه آن دیگری را توجیه می کند(۱۹۹۱, p. 7).  دلانی می گوید که به همین ترتیب، ادعا می کند که عشق در زمینۀ “ویژگی های تاریخی و رابطه ای” شکل می گیرد (۱۹۹۶, p. 346) به گونه ای که دلایلی برای ادامۀ عشق به این فرد داشته باشم به جای آنکه وفاداری ام را از او بگیرم و فرد دیگری را دوست داشته باشم. در این مورد، توسل به روابط تاریخمند و والایی شخصیت معشوق من به منظور پاسخگویی به پرسش ۳ است و نشان می دهد که چرا موضوع های عشق قابل تعویض نیستند.

این پاسخ دارای نکته ای بسیار درست است. روابط منتهی به عشق اساسا خصوصی هستند و عجیب خواهد بود اگر گمان کنیم توجیه گر آن عشق فقط ویژگی های غیر رابطه ای معشوق باشند.  با این حال، همچنان ناروشن است که چگونه ویژگی های تاریخی-رابطه ای می توانند توجیهی اضافی برای علاقه ای ورای آنچه پدید آمده (همچون پاسخ به پرسش ۱) از راه ویژگی های والای شخصیت معشوق باشند؟(cf. Brink 1999).  فقط این که من کسی را در گذشته دوست داشته ام، توجیه گر تداوم عشق من در آینده نیست.  وقتی ما تصور کنیم که او دوران سختی را می گذراند و آن فضیلت هایی که عشق اولیۀ من به او را توجیه می کرد، در حال زوال هستند، چرا نباید او را مرخص کنم و فرد جدیدی را دوست داشته باشم که آن برتری ها را کامل دارد؟  ما به گونۀ مکاشفه وار فکر می کنیم که نباید او را مرخص کنیم (مگر تغییری که کرده او را به طور جدی دیگر همان که بوده باقی نگذارد)،  اما تنها رجوع به این نکته که او را در گذشته دوست داشته ام، کافی نیست.  اما ویژگی های تاریخی-رابطه ای چه نقشی می توانند داشته باشند؟  (برای تلاشی جالب برای پاسخگویی به این پرسش، نگاه کنید به: Kolodny 2003 and also Howard 2019)

اگر فکر کنیم که عشق توجیه پذیر است، پس به نظر می رسد که توسل به داده های تاریخی یک رابطۀ عاشقانه برای توجیه آن ناکافی باشد، زیرا این گونه ویژگی های غیرعادی و ذهنی شاید عشق را توضیح دهند، اما توجیه نمی کنند. شاید به نظر برسد که توجیه، عموما نیازمند توسل به ویژگی های جهانشمول و عینی است.  اما این ویژگی ها را دیگران نیز ممکن است داشته باشند، که مسئلۀ قابل تعویض بودن پیش می آید. در نتیجه ممکن است به نظر برسد که عشق توجیه پذیر نیست. دربرابر چنین گزاره ای روایت هایی که عشق را رفتاری در پاسخ به ارزش می دانند که بینابین ارزیابی و ارزش بخشی (بازشناسی ارزش موجود – خلق آن ارزش) قرار می گیرد (نگاه کنید به بخش ۴-ج)، می توانند راه خروجی باشند. زیرا به محض نفی این فکر که ارزش معشوق ما یا باید پیش شرط یا پیامد عشق ما باشد، راه را می گشاییم برای پذیرش این امر که طبیعت عمیقا خصوصی، تاریخمند و خلاق عشق (ایدۀ مرکزی روایت های ارزش بخشی) و فهم عشق همچون پاسخگو بودن به ارزش ویژگی های معشوق که می تواند عشق را توجیه کنند (ایدۀ مرکزی روایت های ارزیابی) مانع الجمع نیستند(Helm 2010; Bagley 2015 ).

Bibliography

  • Annas, J., 1977, “Plato and Aristotle on Friendship and Altruism”, Mind, 86: 532–۵۴٫
  • Badhwar, N. K., 1987, “Friends as Ends in Themselves”, Philosophy &Phenomenological Research, 48: 1–۲۳٫
  • –––, ۲۰۰۳, “Love”, in H. LaFollette (ed.), Practical Ethics, Oxford: Oxford University Press, 42–۶۹٫
  • Badhwar, N. K. (ed.), 1993, Friendship: A Philosophical Reader, Ithaca, NY: Cornell University Press.
  • Bagley, B., 2015, “Loving Someone in Particular”, Ethics, 125: 477–۵۰۷٫
  • –––, ۲۰۱۸٫ “(The Varieties of) Love in Contemporary Anglophone Philosophy”, in Adrienne M. Martin (ed.), The Routledge Handbook of Love in Philosophy, New York, NY: Routledge, 453–۶۴٫
  • Baier, A. C., 1991, “Unsafe Loves”, in Solomon & Higgins (1991), 433–۵۰٫
  • Blum, L. A., 1980, Friendship, Altruism, and Morality, London: Routledge & Kegan Paul.
  • –––, ۱۹۹۳, “Friendship as a Moral Phenomenon”, in Badhwar (1993), 192–۲۱۰٫
  • Bransen, J., 2006, “Selfless Self-Love”, Ethical Theory and Moral Practice, 9: 3–۲۵٫
  • Bratman, M. E., 1999, “Shared Intention”, in Faces of Intention: Selected Essayson Intention and Agency, Cambridge: Cambridge University Press, 109–۲۹٫
  • Brentlinger, J., 1970/1989, “The Nature of Love”, in Soble (1989a), 136–۴۸٫
  • Brink, D. O., 1999, “Eudaimonism, Love and Friendship, and Political Community”, Social Philosophy & Policy, 16: 252–۲۸۹٫
  • Brown, R., 1987, Analyzing Love, Cambridge: Cambridge University Press.
  • Clausen, G., 2019, “Love of Whole Persons”, The Journal of Ethics, 23 (4): 347–۶۷٫
  • Cocking, D. & Kennett, J., 1998, “Friendship and the Self”, Ethics, 108: 502–۲۷٫
  • Cooper, J. M., 1977, “Aristotle on the Forms of Friendship”, Review ofMetaphysics, 30: 619–۴۸٫
  • Delaney, N., 1996, “Romantic Love and Loving Commitment: Articulating a Modern Ideal”, American Philosophical Quarterly, 33: 375–۴۰۵٫
  • Ebels-Duggan, K., 2008, “Against Beneficence: A Normative Account of Love”, Ethics, 119: 142–۷۰٫
  • Fisher, M., 1990, Personal Love, London: Duckworth.
  • Frankfurt, H., 1999, “Autonomy, Necessity, and Love”, in Necessity, Volition, andLove, Cambridge: Cambridge University Press, 129–۴۱٫
  • Friedman, M. A., 1993, What Are Friends For? Feminist Perspectives on PersonalRelationships and Moral Theory, Ithaca, NY: Cornell University Press.
  • –––, ۱۹۹۸, “Romantic Love and Personal Autonomy”, Midwest Studies in Philosophy, 22: 162–۸۱٫
  • Gilbert, M., 1989, On Social Facts, Princeton, NJ: Princeton University Press.
  • –––, ۱۹۹۶, Living Together: Rationality, Sociality, and Obligation, Rowman & Littlefield.
  • –––, ۲۰۰۰, Sociality and Responsibility: New Essays in Plural Subject Theory, Lanham, MD: Rowman & Littlefield.
  • Grau, C. & Smuts, A., 2017, Oxford Handbook of the Philosophy of Love, Oxford: Oxford University Press.
  • Hamlyn, D. W., 1989, “The Phenomena of Love and Hate”, in Soble (1989a), 218–۲۳۴٫
  • Han, Y., 2021, “Do We Love for Reasons?”, Philosophy & Phenomenological Research, 102: 106–۱۲۶٫
  • Hegel, G. W. F., 1997, “A Fragment on Love”, in Solomon & Higgins (1991), 117–۲۰٫
  • Helm, B. W., 2008, “Plural Agents”, Noûs, 42: 17–۴۹٫
  • –––, ۲۰۰۹, “Love, Identification, and the Emotions”, American Philosophical Quarterly, 46: 39–۵۹٫
  • –––, ۲۰۱۰, Love, Friendship, and the Self: Intimacy, Identification, and the Social Nature of Persons, Oxford: Oxford University Press.
  • Howard, C., 2019, “Fitting Love and Reasons for Loving” in M. Timmons (ed.), Oxford Studies in Normative Ethics(Volume 9). doi:10.1093/oso/9780198846253.001.0001
  • Jaworska, A. & Wonderly, M., 2017, “Love and Caring”, in C. Grau & A. Smuts (2020). doi:10.1093/oxfordhb/9780199395729.013.15
  • Jollimore, T, 2011, Love’s Vision, Princeton, NJ: Princeton University Press.
  • Kolodny, N., 2003, “Love as Valuing a Relationship”, The Philosophical Review, 112: 135–۸۹٫
  • Kraut, Robert, 1986 “Love De Re”, Midwest Studies in Philosophy, 10: 413–۳۰٫
  • LaFollette, H., 1996, Personal Relationships: Love, Identity, and Morality, Cambridge, MA: Blackwell Press.
  • Lamb, R. E., (ed.), 1997, Love Analyzed, Westview Press.
  • Liddell, H. G., Scott, R., Jones, H. S., & McKenzie, R., 1940, A Greek-EnglishLexicon, Oxford: Clarendon Press, 9th edition.
  • Martin, A., 2015, “Love, Incorporated”, Ethical Theory and Moral Practice, 18: 691–۷۰۲٫
  • Montaigne, M., [E], Essays, in The Complete Essays of Montaigne, Donald Frame (trans.), Stanford: Stanford University Press, 1958.
  • Naar, H., 2013, “A Dispositional Theory of Love”, Pacific Philosophical Quarterly, 94(3): 342–۳۵۷٫
  • Newton-Smith, W., 1989, “A Conceptual Investigation of Love”, in Soble (1989a), 199–۲۱۷٫
  • Nozick, R., 1989, “Love’s Bond”, in The Examined Life: PhilosophicalMeditations, New York: Simon & Schuster, 68–۸۶٫
  • Nussbaum, M., 1990, “Love and the Individual: Romantic Rightness and Platonic Aspiration”, in Love’s Knowledge: Essays on Philosophy and Literature, Oxford: Oxford University Press, 314–۳۴٫
  • Nygren, A., 1953a, Agape and Eros, Philadelphia, PA: Westminster Press.
  • –––, ۱۹۵۳b, “Agapeand Eros”, in Soble (1989a), 85–۹۵٫
  • Ortiz-Millán, G., 2007, “Love and Rationality: On Some Possible Rational Effects of Love”, Kriterion, 48: 127–۴۴٫
  • Pismenny, A. & Prinz, J., 2017, “Is Love an Emotion?”, in C. Grau & A. Smuts (2017). doi:10.1093/oxfordhb/9780199395729.013.10
  • Price, A. W., 1989, Love and Friendship in Plato and Arisotle, New York: Clarendon Press.
  • Rorty, A. O., 1980, “Introduction”, in A. O. Rorty (ed.), Explaining Emotions, Berkeley: University of California Press, 1–۸٫
  • –––, ۱۹۸۶/۱۹۹۳, “The Historicity of Psychological Attitudes: Love is Not Love Which Alters Not When It Alteration Finds”, in Badhwar (1993), 73–۸۸٫
  • Scruton, R., 1986, Sexual Desire: A Moral Philosophy of the Erotic, New York: Free Press.
  • Searle, J. R., 1990, “Collective Intentions and Actions”, in P. R. Cohen, M. E. Pollack, & J. L. Morgan (eds.), Intentions in Communication, Cambridge, MA: MIT Press, 401–۱۵٫
  • Setiya, K., 2014, “Love and the Value of a Life”, Philosophical Review, 123: 251–۸۰٫
  • Sherman, N., 1993, “Aristotle on the Shared Life”, in Badhwar (1993), 91–۱۰۷٫
  • Singer, I., 1984a, The Nature of Love, Volume 1: Plato to Luther, Chicago: University of Chicago Press, 2nd edition.
  • –––, ۱۹۸۴b, The Nature of Love, Volume 2: Courtly and Romantic, Chicago: University of Chicago Press.
  • –––, ۱۹۸۹, The Nature of Love, Volume 3: The Modern World, Chicago: University of Chicago Press, 2nd edn.
  • –––, ۱۹۹۱, “From The Nature of Love”, in Solomon & Higgins (1991), 259–۷۸٫
  • –––, ۱۹۹۴, The Pursuit of Love, Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press.
  • –––, ۲۰۰۹, Philosophy of Love: A Partial Summing-up, Cambridge, MA: MIT Press.
  • Soble, A. (ed.), 1989a, Eros, Agape, and Philia: Readings in the Philosophy of Love, New York, NY: Paragon House.
  • –––, ۱۹۸۹b, “An Introduction to the Philosophy of Love”, in Soble (1989a), xi-xxv.
  • –––, ۱۹۹۰, The Structure of Love, New Haven: Yale University Press.
  • –––, ۱۹۹۷, “Union, Autonomy, and Concern”, in Lamb (1997), 65–۹۲٫
  • Solomon, R. C., 1976, The Passions, New York: Anchor Press.
  • –––, ۱۹۸۱, Love: Emotion, Myth, and Metaphor, New York: Anchor Press.
  • –––, ۱۹۸۸, About Love: Reinventing Romance for Our Times, New York: Simon & Schuster.
  • Solomon, R. C. & Higgins, K. M. (eds.), 1991, The Philosophy of (Erotic) Love, Lawrence: Kansas University Press.
  • Stump, E., 2006, “Love by All Accounts”, Presidential Address to the Central APA, Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association, 80: 25–۴۳٫
  • Taylor, G., 1976, “Love”, Proceedings of the Aristotelian Society, 76: 147–۶۴٫
  • Telfer, E., 1970–۷۱, “Friendship”, Proceedings of the Aristotelian Society, 71: 223–۴۱٫
  • Thomas, L., 1987, “Friendship”, Synthese, 72: 217–۳۶٫
  • –––, ۱۹۸۹, “Friends and Lovers”, in G. Graham & H. La Follette (eds.), Person to Person, Philadelphia, PA: Temple University Press, 182–۹۸٫
  • –––, ۱۹۹۱, “Reasons for Loving”, in Solomon & Higgins (1991), 467–۴۷۶٫
  • –––, ۱۹۹۳, “Friendship and Other Loves”, in Badhwar (1993), 48–۶۴٫
  • Tuomela, R., 1984, A Theory of Social Action, Dordrecht: Reidel.
  • –––, ۱۹۹۵, The Importance of Us: A Philosophical Study of Basic Social Notions, Stanford, CA: Stanford University Press.
  • Velleman, J. D., 1999, “Love as a Moral Emotion”, Ethics, 109: 338–۷۴٫
  • –––, ۲۰۰۸, “Beyond Price”, Ethics, 118: 191–۲۱۲٫
  • Vlastos, G., 1981, “The Individual as Object of Love in Plato”, in Platonic Studies, 2nd edition, Princeton, NJ: Princeton University Press, 3–۴۲٫
  • White, R. J., 2001, Love’s Philosophy, Rowman & Littlefield.
  • Whiting, J. E., 1991, “Impersonal Friends”, Monist, 74: 3–۲۹٫
  • –––, ۲۰۱۳, “Love: Self-Propagation, Self-Preservation, or Ekstasis?”, Canadian Journal of Philosophy, 43: 403–۲۹٫
  • Willigenburg, T. Van, 2005, “Reason and Love: A Non-Reductive Analysis of the Normativity of Agent-Relative Reasons”, Ethical Theory and Moral Practice, 8: 45–۶۲٫
  • Wollheim, R., 1984, The Thread of Life, Cambridge, MA: Harvard University Press.
  • Wonderly, M., 2016, “On Being Attached”, Philosophical Studies, 173: 223–۴۲٫
  • –––, ۲۰۱۷, “Love and Attachment”, American Philosophical Quarterly, 54: 235–۵۰٫

 

 

You may also like...